ESTOLDA JOLASAK

ESTOLDA JOLASAK

Jon Arretxe

(Erein, 2015)

                Aurreko nobelan bere alaba eta biloba hain ankerki akabatu zituzten nigeriarretako bat “garbitu” izanak arazo latzak ekarriko dizkio Toureri oraingoan. Bilbotik iheska, Madrileko CEIn ikusiko dugu atxilotuta eta, “zorigaitzeko loteria” tokatutakoan, hegazkin batean sartu ondoren, Maliko Bamakora botako dute detektibe burkinafasoarra.

                Eskerrak Osman pisukidearen lagunek –Alouk eta Aishak– hartuko duten Toure etxean eta babesa emango. Baina lasaitasunak ez du luze iraungo: nigeriarrek nondik edo handik izan dute Toureren berri eta jazarpen odoltsua hasiko da. Tourek herioari itzuri egitea lortuko badu, bere ingurukoek jasan behar izango dute sarraskia eta atsekabea.

                Pertsonaia nagusia ezaguna dugu: Toure, zoritxarraren mehatxu etengabean bizi den afrikar ausarta. Bilboko San Frantziskoko lagunak –lehendik ere ezagunak- eta Bamakon ezagutu dituenak, bitxiak, bi zertzeladetan deskribatzen direnak.

                Trama ez dago oso garatuta, motorra hartuta batera eta bestera ikusiko dugu burkinarra etengabeko mugimenduan, bisitan beti. Oso eszena biolentoen lekuko izatea tokatuko zaio oraingoan ere Toureri. Baina zoriona ere etsipenaren tartean dagoela ematen du batzuetan.

                Erritmo bizikoa. Irakurterraza. Aurrekoen ildo berean. Besteak gustatu bazitzaizkizun, hau ere gustukoa izango duzu. Irakurri. Toureren hurrengoaren zain geratzen gara.

Rafa L.

Liburuaren gaztelerazko bertsioa ere eskura duzue.

Maliko Bamako izango da eskenategia oraingoan.

Erein aurkezpena: https://vimeo.com/148341594

Euskadi irratian: http://www.eitb.eus/eu/irratia/euskadi-irratia/programak/arratsean/audioak/osoa/3719176/jon-arretxeren-estolda-jolasak-arratsean-euskadi-irratian/

Sautrela: http://www.eitb.tv/es/video/sautrela-2014-2016-sautrela-2015-2016/5313/105668/jon-arretxeri-elkarrizketa/      
(ez galdu motor-bidaiaren bideoa)

BIRIBILGUNEA

BIRIBILGUNE

Katixa Dolhare-Çaldumbide

(Elkar-Iparluma, 2014)

           Baionako Inmigrazio Irregularraren aurkako polizian egiten du neska detektibeak, Harriagara –bere herrira– bueltatu berri dena. Tyago deituriko proxeneta baten atzetik joango da Senegaleraino; eta, bide batez, bere auzo gaztetxoaren – Sibulunbairen– amaren bila. Dakarreko egonaldi zoragarriaren ondoren Paris ondoko Meaux hirira bueltatuko da detektibea. Han kolegio batean langile ibilita, lortuko du ikerketa burutu ahal izateko behar adina datu eta informazio.

           Egia esan, istorioak ez du egia antza handiegirik. Kasualitate gehiegiak sinesgarritasun urria dakarkio narrazioari. Pertsonaiak singleak dira, alde bakarrekoak; hala ere, atsegin egiten zaizkigu. Ez dugu protagonista nagusiaren izena jakitera iritsiko (horrek oso urduri jartzen nau).

           Ez dago denbora saltorik eta kontakizunaren haria argia eta jarraierraza da. Neska detektibearen pentsamendua tarteka azaltzen zaigu pasarte batzuetan. Akzioa alde batera utzita; Euskal Herria, inmigrazioa, emakumearen egoera eta abarrei buruzko iritzia emango digu protagonistak.

           Hasieran oso bitxia egingo zaigu euskalkia, baina berehala hartuko diogu tamaina eta gozatzera helduko gara. Iparraldean zer idatzi eta irakurtzen den ezagutzeko parada.

Rafa L.

TANGERREKO AMETSAK

TANGERKO AMETSAK

Jon Arretxe

(Erein, 2011)

Jon Arretxek azken liburuetan erabili izan duen formularen ildotik egin du Tangerko ametsak nobelan ere: trama beltza + bidaia. Hobe nahian Europara egin beharreko ibilbidean Maliko eta, oro har, Afrika beltzeko gazteak nahiko errazki iritsiko dira Maroco itsasertzera, baina Europarako saltoa lan nekezagoa izango da. Hau da Moussa gure protagonistaren kasua, Bamakotik iritsitako gaztea beste hainbatekin bilduko da Tangerren bere aukeraren zain. Norbaitek ez du hau begi onez ikusi eta zuzenean “garbiketa sakona” egitea erabaki du.

Nobela honetan, ordea, hildakoek ez dute inoren jakin-mina piztuko eta inor ez da hilketekin arduratuko.

Bukaeran istorioak salto egiten du patua, aztikeria eta misterioaren aldera. Eta zoritxarra saihestu ezinezkoa denaren zapore garratza utziko digu kontakizunak.

Arretxeren aurreko liburuetan zeukana baino pisu gutxiago du “gidarenak” azken liburu honetan. Apika bidaiarientzako aholkutzat har daitezkeenek garrantzia handiagoa dute Tangerko leku aurkezpenak baino. Aurreko beste liburuetan erabili izan duen umoretik ez dugu ikusi kontakizunean; izan ere, egoerak ere ez dira oso jai girokoak.

 Agian gai gehiegi ikutu nahi izanak intentsitatea kendu die guztiei eta, itxura, axaletik landuta geratu dira. Emakumeen sexu-esplotazioa, ume gaixoen egoera tamalgarria, pateren mafiak, poliziaren ustelkeria, turista “zintzoak” eta “gaiztoak”… ez dugu oso argi ikusten zein den idazleak gehien azpimarratu nahiko lukeen gaia.

Linealki kontatuta dagoen istorio batean, txertatu egiten dira hilabete batzuk geroago gertatuko denaren flash modukoak, oso azkenean bi azpistorioren arteko zerikusia argituz.

Pertsonaiak ondo taxututakoak dira eta sinesgarriak egiten zaizkigu. Beharbada, supituki Fatimari protagonista papera kentzen dion Laurari buruzko zerbait gehiago jakin nahiko genuke.

Erraz eta gustura irrakurtzen den nobela da. Oso aldatuta ikusi dut idazlea: serioago, tristeago. Irakurri, merezi du-eta.

(Liburu hau, Toure-ren trilogia baino lehenagokoa da)

Rafa L.

ZETA

ZETA
Alessandro Baricco
Igela






"...eta azkenean bihotzean emango dizut muxu, maite zaitudalako, kosk egingo diot zure bihotz gainean taupaka ari den azalari, maite zaitudalako, eta bihotza nire ezpain artean duzula nirea izango zara, benetan, nire ahoa bihotzean duzula nirea izango zara, betiko, sinesten ez badidazu ireki begiak, ene jauna, maitea, eta begira iezadazu, ni naiz, nork ezabatu ahal izango du inoiz gertatzen ari den une hau, eta jadanik zetarik ez duen nire gorputz hau, ukitzen didaten zure eskuak, begiratzen dioten zure begiak, ..."

Alessandro Baricco


Liburu hau ezberdina iruditu zait. Orain arte ez nuen honen antzeko libururik irakurri. Nahiz eta amodio istorio bat egon, ez du oso garbi erakusten, eta gertakizunak oso azkar pasatzen dira. Asko gustatu zait idazleak neska japoniarra deskribatzeko modua, oso modu berezian deskribatzen baitu, hitz gutxirekin asko esanez. Japonia, berriz, herrialde eder bat bezala irudikatu dut idazlearen hitzen bidez, urmael eta mendiz josia.  Beraz, esan bezala, liburu hau ezberdina edo, agian, "mistikoa"iruditu zait. Asko irakurtzen dutenei gomendatuko nieke, zaila baita nobela honen berezitasuna ikustea ez baduzaude irakurtzen ohituta.

Oihana B. 4.A (2012-13)



Liburu hau bestek baino gehiago gustatu zait, uste nuena baino gehiago. Bertan egia esan ez dira abentura eta pasadizo asko gertatzen baino hala ere interesgarria da. Frantziako Lavilledieu herrian hasten da historia, Herve Joncour Japoniara joaten denean zeta egiteko xixarearen arrautzen bila bertan hainbat gertaera interesgarriak agertzen dira. Garai horretan Japonia gerra baten erdian dago, debekatuta daude gauza asko eta horien ondorioak hilketa iritsi daitezkeena …
Gazte guztiei gomendatuko nieke, polita eta interesgarria izateaz gain gustura irakurriko duzue eta!

Ane U. 4B (2012-2013)



ZETA. Liburu hau asko gustatu zait. Hasiera batean aspergarria izango zela iruditu zitzaidan, baina gero irakurtzen hasi ondoren, kontatzen dituen istorioak entretenigarriak iruditu zaizkit.
Liburuko protagonista, Hervé Jonkour da eta bere aitak berarentzat armadan etorkizun bikaina imajinatua bazuen ere, berak zeta harrak salerosten zituen, hori zen bere ogibidea. Hasiera batean Egipto inguruan erosten zituen, baina gero hainbat arrazoien ondorioz, Japoniara joaten zen. Bertan hainbat gauza gertatzen dira, eta hori da hain zuzen liburuak kontatzen duena.
Liburuak hainbat kapitulu txiki ditu eta erraz irakurtzen da, ez dira elkarrizketa asko ageri, gehiena narrazioa da, baina horrek ez du esan nahi gustatuko ez zaizuenik, nik gure adineko edozeini gomendatuko nioke, dirudiena baino entretenigarriagoa da.

Aiora M.- 4.B (2012-2013)

FATUM

FATUM
Jon Arretxe
(Elkar, 2008)



Mario Barbosa polizia ohia fado kantaria da orain jatetxe batean. Ezagunak ditu, eta hainbat kasutan lagun ere, Lisboako auzo ez gomendagarrietako etxebako, jonki, gamelu, prostituta eta gainontzekoak. Hauetako bat, Mariza –kaleko emakumea-, basatiki erahilda agertuko da kale-obretako zulo batean. Barbosak ahaleginak eta bi egingo ditu Marizaren hiltzailea topatzeko, baita lortu ere.

Joan Arretxek Lisboako Alde Zaharrean kokatu ditu bere istorioko pertsonaiak. Eta gora eta behera jarri ditu hauek, oinez edo tranbiaz, guri hiriko auzo marginal hauek erakustearren. Eta pertsonaiei bizia eman die bere egunerokotasun gordina aurrera eraman ahal izan dezaten. Nekez eta etsipen eta tristezia puntu batez eraman ere.

Kapituluak motzak dira, irakurterrazak, arinak. Martxa handiz eta gartsuki irakurtzen den nobela da. Arretxek landutako nobela-beltza-bidaia-gida genero honetako fruitu berri honi aurreko “Morto vivace” baino biziago eta borobilagoa deritzogu. Oso gomendagarria.
Rafa L.

TANGERKO AMETSAK

TANGERKO AMETSAK
Jon Arretxe
(Erein, 2011)


Jon Arretxek azken liburuetan erabili izan duen formularen ildotik egin du Tangerko ametsak nobelan ere: trama beltza + bidaia. Hobe nahian Europara egin beharreko ibilbidean Maliko eta, oro har, Afrika beltzeko gazteak nahiko errazki iritsiko dira Maroco itsasertzera, baina Europarako saltoa lan nekezagoa izango da. Hau da Moussa gure protagonistaren kasua, Bamakotik iritsitako gaztea beste hainbatekin bilduko da Tangerren bere aukeraren zain. Norbaitek ez du hau begi onez ikusi eta zuzenean “garbiketa sakona” egitea erabaki du.
Nobela honetan, ordea, hildakoek ez dute inoren jakin-mina piztuko eta inor ez da hilketekin arduratuko.
Bukaeran istorioak salto egiten du patua, aztikeria eta misterioaren aldera. Eta zoritxarra saihestu ezinezkoa denaren zapore garratza utziko digu kontakizunak.

Arretxeren aurreko liburuetan zeukana baino pisu gutxiago du “gidarenak” azken liburu honetan. Apika bidaiarientzako aholkutzat har daitezkeenek garrantzia handiagoa dute Tangerko leku aurkezpenak baino. Aurreko beste liburuetan erabili izan duen umoretik ez dugu ikusi kontakizunean; izan ere, egoerak ere ez dira oso jai girokoak.

Agian gai gehiegi ikutu nahi izanak intentsitatea kendu die guztiei eta, itxura, axaletik landuta geratu dira. Emakumeen sexu-esplotazioa, ume gaixoen egoera tamalgarria, pateren mafiak, poliziaren ustelkeria, turista “zintzoak” eta “gaiztoak”… ez dugu oso argi ikusten zein den idazleak gehien azpimarratu nahiko lukeen gaia.

Linealki kontatuta dagoen istorio batean, txertatu egiten dira hilabete batzuk geroago gertatuko denaren flash modukoak, oso azkenean bi azpistorioren arteko zerikusia argituz.
Pertsonaiak ondo taxututakoak dira eta sinesgarriak egiten zaizkigu. Beharbada, supituki Fatimari protagonista papera kentzen dion Laurari buruzko zerbait gehiago jakin nahiko genuke.

Erraz eta gustura irrakurtzen den nobela da. Oso aldatuta ikusi dut idazlea: serioago, tristeago. Irakurri, merezi du-eta.


Rafa L.

AMAIA LAPITZ ETA ERREGINA GORRIAREN HILOBIA

AMAIA LAPITZ ETA ERREGINA GORRIAREN HILOBIA
Katixa Agirre
(Elkar, 2010)



Kontakizunean oso ondo txertatuta ez dagoen XIX. Mendeko espedizio batek agerian utzitako tenplu maia bateko altxor eta sekretuen ikerketa jarraitzera doa Susana Lapitz anderea, arkeologoa eta Amaia Lapitzen ama. Amaia, hasieran gogoz kontra badoa ere, bere amari lagunduko dio Yucataneko lurralderako bidaian.

Konturatu orduko neska Hilketa baten lekuko bakarra bihurtuko da. Gai arkeologikoekin negozio ilunetan dabilen mafiarekin topo egingo du neskak. Mario mexikar gaztea egingo du lagun Amaiak eta mutila askatzearren istilu handitan sartuko da. Azkenean onik aterako dira.

Abentura originala eta kitzikagarria hasieran, moteldu egiten da apur bat liburua aurreratu ahala. Bukaerako nahiko standart bihurtuta: tiroak eta kolpeak.Tamalez istorioak frekotasuna galtzen du. Zeharka beste gaiei ere ematen zaie lekua: herri indigenen zapalketa, zapatisten errebindikazioak, zenbait apunte historiko…

Amaia bere amari oso lotuta dagoen neska bada ere, hasi da askatzen eta bakarrik hegan egiten. Honek zalantzak eta beldurrak eragingo badizkio ere, bere autoestimuan bultzada handia emango honelako abentura bizi izanak.


Rafa L.

GULLIVERREN BIDAIAK

Gulliverren bidaiak
Johanattan Swift
(Ibaizabal-Klasiko Unibertsalak)

ALKIMISTA

ALKIMISTA

Paulo Coelho

(Txalaparta, 2001)

This is adopted from the Prologue of the Alchemist

The alchemist picked up a book that someone in the caravan had brought. Leafing through the pages, he found a story about Narcissus.

The alchemist knew the legend of Narcissus, a younth who knelt daily beside a lake to contemplate his own beauty. He was so fascinated by himself that, one morning, he fell into the lake and drowned. At the spot where he fell, a flower was born, which was called the narcissus.

But this was not how the author of the book ended the story. He said that when Narcissus died, the goddesses of the forest appeared and found the lake, which had been fresh water, transformed into a lake of salty tears.

“Why do you weep?” the goddesses asked.

“I weep for Narcissus,” the lake replied.

“Ah, it is no surprise that you weep for Narcissus,” they said, “for though we always pursued him in the forest, you alone could contemplate his beauty close at hand.”

“But…was Narcissus beautiful?” the lake asked.

“Who better than you to know that?” the goddesses said in wonder. “After all, it was by your banks that he knelt each day to contemplate himself!”

The lake was silent for some time. Finally, it said:

“I weep for Narcissus, but I never noticed that Narcissus was beautiful. I weep because, each time he knelt beside my banks, I could see, in the depths of his eyes, my own beauty reflected.”

“What a lovely story,” the alchemist thought.

Irakurtzen baduzu, zuri ere istorio zoragarria irudituko zaizu!

Asko gustatu zait astikeriaz betetako liburu hau. Bertako protagonista Santiago izeneko gazte bat da eta bere amets artean bizi du mundua. Liburuko pasadizoak gustukoak izan baditut ere, are gehiago gustatu zait beste arloa, alkimiari dagokiona.

Santiagok bere artzain denboran utopiatzat hartzen zituen ametsak, baina errege zahar batek ametsik gabe ezin zaitezkeela bizi erakutsi zion. Honela, Egiptoko piramideetarantz abiatuko da Santiago; bidean oasiak, amodioa, gudak eta alkimiaren sekretuak aurkituz.

Ainara E. 4B 2008-09