2015-03-10

DUMITRU


DUMITRU
Koldo Izagirre
(Erein, 2014)


           Dumitru gaztea eta Cosmin bere aita –kale-musikaria– Euskal Herrira etorri dira, bizibidea ateratzeko asmoz. Olatz Dumitruren ikaskidea da institutuan eta bien arteko maitasuna-edo sortuko da apurka-apurka. Felisak, Olatzen amatxiak, kale-musikariaren doinuak gozatu izan ditu behin edo behin. Sorpresa handi hartu izan du Felisak Cosmin musikaria Olatzen lagunaren, Dumitruren, aita dela jakin duenean.
            Garai gogorrak dira denontzat: Dumitruk-eta etengabe jasaten dute autoritatearen jazarpen itogarria. I-phone baten asmatutako lapurretaren aitzakian auziperatu nahi izango dute mutil errumaniarra. Olatzen amak Teknobask enpresan zeukan lanpostua galduko du, erregulazio baten aitzakian, bere borroka sindikalari emango dioten zigorra eta  mendekua.

            Oso hurbileko pertsonaiak marraztu dizkigu idazleak. Nahiz eta ezikusiarena egin, Kale kantoietan topatzen ditugu egunero Cosmin bezalakoak, gurekin gelan daude Dumitru bezalakoak, gehiegitxoetan jasaten dituzte langileek Martak jasandako bezalakoak, denok gogoratzen dugu gure Felisa bezalako amona zoragarria.

            Baina bizitzak herrestan eramango ditu pertsonaiak, ez beti leku atseginetara. Ibai boteretsuak arrain txikiak sakatzen dituen moduan. Izan ere, Danubioa ez da gehiago ibai urdin eta alaia, trumiltsu datorren ibai zikin-beltza baizik.

            Zoragarria. Irakurri beharrekoa.  

Rafa L.        




2015-03-01

HUTSAREN ITZALAK








HUTSAREN ITZALAK
Jon Arretxe
(Erein, 2014)



            Toure detektibe-aztiari buruzko hirugarrengo kontakizun hau aurrekoetan —bereziki 612 euro nobelan— agerikoa zen umore puntuarekin hasiko da Bilboko Liburu Azokan. Toure mozorrotuta ikusiko dugu berriz ere bizibidea ateratzearren. Irria utzita, berehala bideratuko da istorioa alde ilun eta gordinagoetatik.
            Sirak, Parisen bizi den Toureren alabak, bisitan etorriko zaiola abisua eman dio aitari. Detektibeak paperik ez eta mugan arazorik ez izateko, Sa Kene —Kristina— joango da Hendaiaraino neskari harrera egin eta aitarenganaino laguntzeko. Baina Sira ez da iritsi geltokira. Trenbideetako langileei galdetzen hasita, Sa Kenek jakin du Toureren alaba haur txiki batekin zetorrela aita ikustera. Eta neskaren sakelakoaren arrastoari jarraituz, Siraren paraderoaren peskizan hasiko da Toureren lagun farmazialaria.
            Toure bilduko zaio Kristinari eta, ustekabean, Bidasoako mugaz alde bietan aritzen den mafia boteretsuaren aurkako borrokan murgilduta aurkituko dute beren buruak. Une latzak pasa beharko dituzte ataza horretan.


            Oraingo honetan, 612 eurorekin alderatura, Toure oso bestelako gaietan murgilduta ikusiko duzue. Kontakizuna behartuagoa-edo doa, zalantzati, Toure bera bezala. Toure lekuz kanpo ikusiko dugu eta irribarrea ezabatuta. Istorioa, nire iritziz, ez da aurrekoa bezain borobila. Hala ere, gustura irakurtzen den liburua da. Anima zaitezte!

Rafa L.


2015-02-24

ETXEAREN NEGARRA





ETXEAREN NEGARRA
Felipe Juaristi

(Elkar, 2007)

           Elisa eta Edelmiro nazkatuta daude Kandidaren etxean bizi behar izateaz. Kandidak –Elisaren amak– kaleko txakurrez eta katuz beteta dauka pisua eta han ez dago pakean bizi izaterik. Beraz, gure bikote bitxia alokairuko etxe baten bila hasiko da eta, azkenean, tren-geltokiaren ondoko etxean, laugarren pisuan, topatuko du etxebizitza.

            Pertsonaiak karikaturak dira, oso esageratuak bere jarrera eta portaeretan. Ez dira sinesgarriak, baina oso atsegin egiten zaizkigu. Pitzatu samar, apal eta xume ikusten ditugu. Ez dago istorio handirik, baina ez dira gertakariak liburua erakargarri egiten dutena, kontatzeko era umoretsu eta ironia finaz egindakoa baizik.

            Gai serioei uko egin zaie. Ez da etxebizitzaren salneurriei buruzko kritikarik egiten edota bikote gazteek elkarrekin bizi izateko dituzten zailtasunak aztertzeko beta aprobetxatzen eta liburu umoretsu, arin eta entretenigarria eskaini digu Juaristik. Irakurri!

Rafa L.


 Liburu hau e-liburutegia-tik, Internet bidezko e-liburuen mailegu zerbitzutik, jaitsita irakurri ahal izan dut.



2015-02-22

ODOLAREN DEIA

















ODOLAREN DEIA
Iñaki Irasizabal
(Elkar, 2014)



          Gaztetxotik izan zituen Gorkak arazoak bere anaia zaharrarekin, horiek bultzatuta urte luzez egongo da Euskal Herritik urrun. Bueltatu denean, Bilbon bizi izaten jarri da Gorka, Bilboko Zazpikaleko taberna batean egiten du lan asteburuetan.Halako batean, aitaren hileta dela eta, anaiarekiko harremanak berreskuratu egin ditu.

            Egun, anaia zaharra eraikuntza negozioko enpresaria da, beti lan garbietan ez dabilena. Laguntza eskatu dio Gorkari, xantaia egin ari bitzaizkio.

             Denbora-saltoak eginez aurkezten zazikigun eskena solteetan ematen zaigu isitorioa. Pertsonaiak ezagutzeko ez dugu beta handirik izan, beti ari dira zerbaitetan eta ez dago astirik bere pentsamenduetan murgiltzeko. Gauza asko —gehiegi agian— gertatzen da kontakizunean. Gai larregi ukitu izan dira: drogazaletasuna, familia-gorrotoak, inmigrazioa, korrupzioa… eta istorioa ardatzik gabe-edo geratzen da.

            Bukaera badu sorpresarik, baina errazkiegi ematen zaio irakurleari, beharrik gabeko aitorpen baten bitartez. 

            Irakurterraza eta entretenigarria, baina gehiago espero genuen azken urteotan argitara istorio ugari eman dituen IñakI Irasizabalen irakurri dugun lehenengo liburu honetatik. Ikusiko dugu hurrengoetan.
Rafa L.

2014-12-30


HARRIAN MEZUA
Alberto Ladron
(Elkar, 2014)


            Negu gorrian, gorpuak biluzik azalduko dira Nafarroako mendi tontorretako zutarrietan lotuta, jipoituta, desitxuratuta, putreak janda. Foruzainetako Leire Asiain arduratuko da ikerketaz, eta hilketa horiek prostituzio-sareekin izan zezaketen loturak azaleratzen hasten direnean, kasutik kanpo utziko dute Leire Asiain eta Foruzaingo osoa, dokumentazioetan izandako filtrazioak aitzaki hartuta.
            Ander preso-ohiak paketeak partitzen ateratzen du bizibidea. Ainhoa, bere alaba, desagertu da. Asianek kasu hau ere hartu berria zuen ikerketetatik at utzi dutenean. Baina grinatsu jarraituko du Leirek bere kasa gertatutakoak argitu arte.
           Hasiera indartsua eta erritmo handikoa du kontakizunak, sorpresaz betetakoa, deskribapen ederrak, pertsonaien pentsamendua ageri.
Anderren istorioarekin bat egitean; estandarragoa, lehendik ere irakurritakoa, ez hain landua begitandu egiten zaigu dena.
             Besteetan ere nabaritu izan diogu egileari “bukatzeko presa” moduko hau.
Gertakizunak argitzeko moduak —hiltzaileak egiak botatzea inongo beharrik gabe— hasieran adimen zorrotz ibili izan den irakurlea zapuztu egiten du (eta gutxiesten?).
            Hala ere merezi duen liburua da, entretenigarria. Irakurri.

Rafa L.





2014-06-29

SAN FERMINETAN, LESAKAN

 
 
 
SAN FERMINETAN, LESAKAN
John Andueza
(Elkar, 2013)
 
           Gabonetako oporren atarian, Bilintx institutuko gazteak ikasturte amaierako bidaia prestatzen eta pentsatzen hasi dira. Danel, Ximon, Amaia eta gaionontzeko gelakideak, futbito partida bat gorabehera, nahiko arrakastaz hasi dira langintza honetan. Behintzat majo ari dira dirua biltzen. Tarte honetan ezin geratuzko zerbait sortuko da Amaia, Ximonen neska-lagun xarmanta, eta Danelen artean.
            Aurreko liburutik (“Larunbatean Bukowskin”) giroa apur bat baretu da ikastetxean; Ikasle lasaiagoak eta egunerokoaz arduratutakoak ezagutuko ditugu; irakasleak ez dira martzianoak: pertsonaiak sinesgarriagoak egin dira oraingo kontakizunean.
            Kapitulu laburretan ematen da istorioa. Gaztetxoen arteko elkarrizketak eta WhatsAppak zuzenean izango ditugu. Hikuntza erraza da. Aidean irakur daitekeen liburua osatu du Anduezak.
            “Bukowskin” baino gehiago gustatu zaigu honako hau. Egongo al da hirugarrengorik?... Litekeena da, baina orain, udararen atarian gaudela, Lesakako jaietako planak egiten, agian; hau ekarri dugu hona. Zuk irakurri, gozatu eta komentatu.
 
Rafa L.
 
 


2014-05-05

TXIMISTAK

 
 
TXIMISTAK
Jean Echenoz
(Mettok, 2012)




             Gregor zientzialari europarra iritsi da AEBetara eta elektrizitatearen ikerkuntzarekiko bere interesak bultzatuta, jaioberria den energia enpresen azpijokoz betetako negozioaren erdian bukatuko du, leporaino sartuta, asko konturatu gabe. Ez zaio dirua gehiegi interesatzen, bere proiektu ero samarretan lanean jarduteko adina daukan artean behintzat. Jendearen mirespena lortzea da erakartzen duena, eta komediante moduan ibiliko da bere ikuskizun magiko-zientifikoekin.
                Baina aberasteko aukerak pasatzen utzita, bere ingurukoek bilduko dituzte Gregorren ideiek lortutako mozkinak. Aberatsen artean geratzen zitzaion azkeneko laguna, J.P. Morgan bankaria, zendutakoan; Gregorren gainbehera azkartu eta bat-batean txiro eta baztertua ikusiko du bere burua.

                XIX. eta XX. mendeetan bizi izandako Nikola Tesla ingeniariaren biografian oinarrituta omen dago kontakizuna. Hasieran erritmo bizikoa bada ere, historiak aurrera egin ahala, interesa galtzen doa eta azkenerako, tamalez, errepikakorra bihurtzen da. Tarteka irakurketa zaila egin eta testua trinkoegia begitandu zaigu.

                Norbaitek dudarik egiten bazuen, Zientziaren destinu petrala agerian geratuko da berriz ere: diru-munduaren azpitik betierekoan ibiltzekoa. Teknologia gaietan zaletuentzako aproposa izan daitekeen irakurketa. Interesgarria. Egiak ote dira kontatutako guztiak? Banoa zuzenean Wikipedian begiratzera.

Rafa L.
 



2014-04-30

AVIS ETA ALBA - HILDAKOEN EREMUAN


AVIS ETA ALBA
Hildakoen eremuan
Aitor Arana
(Ibaizabal, 2013)



                 Ez daukagu oso argi zergatik ote, baina Avis, Karlos,  kale gorrian dago, memoria galduta eta bizirik irauteko ahaleginetan. Eskolan Alba hurbilduko zaio eta lagun minak bilakatuko dira. Avisek hilerriekiko zaletasun bitxia erakusten du eta, joera honi eta gazte misteriotsu baten laguntzari esker, Niko katatonikoa, bizirik hilobiratu dutena, salbatzea lortuko du. Gazte misteriotsu honek oso gertutik jarraitzen ditu Avisen urratsak, baina ez dugu berari buruz ezer asko jakitea lortuko.

                Oso datu gutxirekin montatu behar dugu gure pelikula liburu hau irakurtzean. Ez dago argibiderik, ez deskripziorik, ez logika handirik automatikoki mugitzen diren pertsonaien ekintzetan. Istorio osoa hotzak jota dago. Ilustrazioak ere bide bera darama eta ez dio gure irudimenari asko lagunduko. 

                Trilogia bateko lehenengo liburua izanda, hurrengoetan gauzak apur gehiago argituko direla espero dut. Baina berandu izango da, niretzat behintzat. Avisek eta Albak izan dute bere aukera eta lau orduko irakurketan ez dute ni harrapatzea lortu.
 
Rafa L.

 


2014-04-05

SKATERRAK - ERTZEAN


 
 
 
SKATERRAK – ERTZEAN
Mikel Valverde
(Giltza, 2013)
 
 
     Eba oso arduratuta dago Adrian seme gazteenak egun osoa etxe-zokoan irakurtzen ematen duelako. Bestetik, Imanolek, zaharrenak, ez dio Adriani kasu zipitzik egiten eta beti dago parkean bere lagun skaterrekin jauzi berriak entsaiatzen bowlean. Anaia biak elkarrekin ateratzera behartuko ditu amak. Koadrillaren skate pista berriak topatu nahiak katedrale ingurura eramango ditu eta han Adrianen jakin-minak topo egingo dugu argitu beharreko ezkutuko batekin: elizako bitxi batzuen desagerketa. Gazteek ikerketari ekingo diote gogotsu.
       Gasteizen oso antzeko hirian kokatu da istorioa. Oso kontaera klasikoa egiten da: hirugarren pertsonan eta denbora jauzirik gabe. Ezagunak egingo zaizkigun pertsonaiak, nahiz eta  azaletik ikusiko ditugun. Istorioaren korapiloa ahultxoa da, agian eta ez sinistekoa hainbat pasartetan. Ebaren familia “normal” bat izateko obsesioa izango da hasi eta buka.
       Irakurterraza da eta hiztegi arazorik ez duzu izango. Kapitulu motzak dira irukurketaldi laburtxoei oso ondo egokitzen zazikio.
 
       Ebak uste izan du Adrian gaixotasunak jota dagoela hainbeste irakurtzeagatik. Horretan oker dago skaterren ama. Liburua jauzi sinistezinak eginaraziko dizkizun skaterra da. Egizu lehenengo honekin. Gustura irakurriko duzu.
 
Rafa L. 




 


2014-03-21

POZOIA KOPAN - VOLTAIRE KALEKO ABENTURAK






Voltaire kaleko  abenturak – Pozoia kopan
P.D. Baccalario
(Mezularia, 2012)



     Voltaire kalea, 11ko bizilagunek ikerketa eta King Ellerton-en misterioak dute gustuko. Auzokide hauek elkarte bat  eratzekotan daudenean, Annette eta Fabrice gaztetxoak “istripu” baten lekuko izan dira: norbaitek akabatu nahi izan du Deloffre jauna kalearen erdian. Neska-mutilen aitak, polizia denak, Deloffre jaunaren etxejabeak pozoituta azaldu direla kontatuko die etxean. Hari horiei tiraka, kasua argitzea lortuko dute gaztetxo biek, oso auzo bitxien laguntzarekin.

     Pertsonaiak gustukoak egiten zaizkigu eta maitagarri: pastel gozoak prestatzen dien andrea, abokatu jubilatu snob samarra, postari erretxina… Lehenengo kapituluetako despistea gaindituta, istorioak, bere batasuna erakusten duenean, sorpresaz betetako bideetatik eramango gaitu: hasi eta buka ezin izango diogu irakurketari utzi. Kapituluak motzak dira, irakurtaldi batera oso ondo egokitzen direnak.

      Nik behintzat errepikatzeko asmoa dut eta Voltaire kaleko ikertzaileen zale porrokatua bihurtu naiz liburu bakarraz.
 
Rafa L.